|
Dział programowy/Temat jednostki lekcyjnej
|
Wymagania edukacyjne
|
|
|
|
|
I. STAROŻYTNOŚĆ
A. Człowiek w najdawniejszych czasach:
|
|
|
|
1. Czas w historii. Historia w czasie
|
- zna periodyzację epoki prehistorycznej i historycznej
- zna zasady datacji
- zna rózne systemy dotacyjne i ich wzajemne relacje
|
|
|
2. Antropogeneza i prehistoria człowieka
|
- wie, czym zajmuje się historia
- zna początki i pochodzenie człowieka
- rozumie przyczyny rozpadu wspólnoty plemiennej i powstania miast
- zna pierwsze kulty religijne
- zna i rozumie pojęcia: chronologia, cywilizacja
- rozumie pojęcie „Żyzny Półksiężyc”
|
|
|
3. Cywilizacje Bliskiego Wschodu (położenie geograficzne, warunki naturalne)
|
- potrafi porównać położenie Mezopotamii i Egiptu
- wie, jaka była rola rzek w poszczególnych państwach
- dostrzega wpływ warunków naturalnych na życie i zajęcia ludności
- orientuje się na mapie i potrafi z wskazać położenie, główne miasta, rzeki itp.
- rozumie zależności między warunkami życia mieszkańców Mezopotamii i Egiptu a tworzeniem się społeczności na wyższym stopniu rozwoju
- wymienia przyczyny powstania silnego i dobrze zorganizowanego państwa
|
|
|
3. Struktura polityczna i społeczna państw starożytnego Wschodu
|
- potrafi scharakteryzować hierarchię społeczną Mezopotamii i Egiptu
- charakteryzuje pozycję władcy w krajach Wschodu
- zna pierwsze prawodawstwo
- potrafi analizować teksty źródłowe: Kodeks Hammurabiego, Księgę Umarłych (fragmenty dotyczące struktury społecznej państwa)
|
|
|
4. Co współcześni czerpią z cywilizacji i kultury starożytnego Wschodu?
|
- zna osiągnięcia cywilizacyjne i naukowe cywilizacji Bliskiego Wschodu
- wskazuje na znajomość medycyny, astronomii, matematyki itp. w dawnych cywilizacjach
- potrafi rozróżnić rodzaje pisma i omawia jego rozwój
- zwraca uwagę na różne rodzaje kalendarza
- omawia religie Wschodu
- zna etapy tworzenia i rozdziały Biblii Żydów
- rozróżnia Stary i Nowy Testament
- potrafi wytłumaczyć różnice między religią politeistyczną a monoteistyczną
- rozumie różnicę między Izraelem, Hebrajczykiem a Żydem
- omawia historię Królestwa Dawida i Salomona
- wyjaśnia termin „naród wybrany”
- zna rytuały religijne i rozumie pojęcie koszerności
|
|
|
5. Sprawdzian wiadomości
|
testowy sprawdzian wiadomości według standardów egzaminu maturalnego
|
|
|
B. Starożytna Grecja
|
|
|
|
1. Położenie geograficzne i warunki naturalne starożytnej Grecji. Wczesna Grecja. Wielka Kolonizacja
|
- zna historię wczesnej Grecji
- potrafi omówić okres minojski i mykeński
- zna różnice między tymi okresami historycznymi
- potrafi na podstawie mapy wskazać cechy charakterystyczne położenia Grecji
- wyodrębnia, posługując się mapą, krainy greckie
- potrafi na mapie konturowej zaznaczyć cechy charakterystyczne położenia Grecji
- zna przyczyny i obszary Wielkiej Kolonizacji, potrafi wskazać je na mapie
|
|
|
2. Ateny i Sparta – dwa modele greckiej polis (porównanie)
|
- rozumie, czym dla Greków była polis
- zna urzędy działające w polis
- rozumie, na czym polegał podział społeczeństwa greckiego
- zna pierwszego legendarnego władcę Aten, Tezeusza
- wie, na czym polegało prawodawstwo Drakona oraz tyrania Pizystrata
- potrafi ocenić wpływ ustroju na rozwój kultury, porównując Ateny ze Spartą
- potrafi wymienić i scharakteryzować reformatorów ustroju greckiego w Atenach i Sparcie (Likurg oraz Solon i Klejstenes)
- rozumie przemiany ustrojowe od oligarchii do demokracji
- omawia i porównuje polis ateńską ze spartańską
- umie wyjaśnić, na czym polega wychowanie spartańskie
- zna i umie scharakteryzować etapy tworzenia się demokracji w Atenach
- rozumie przyczyny kształtowania się demokracji oraz innych ustrojów w polis
|
|
|
3. Przyczyny i skutki wojen grecko-perskich
|
- zna przyczyny wojen grecko-perskich
- zna najważniejsze bitwy i ich daty
- umie wskazać na mapie miejsca bitew (Maraton, Termopile, Salamina)
- potrafi wskazać przywódców greckich i perskich
- zna i rozumie, jakie skutki miały wojny z Persami dla Ateńczyków i Sparty
- omawia rolę Związku Morskiego
- potrafi wskazać, że jednym ze skutków tych wojen była wojna peloponeska
- zna skutki wojny peloponeskiej
|
|
|
4. Rozwój Macedonii i podboje Aleksandra Macedońskiego
|
- wie, jakie były etapy umacniania pozycji Macedonii na Półwyspie Bałkańskim
- omawia znaczenie bitwy pod Cheroneą
- potrafi wskazać na mapie i omówić etapy podbojów Aleksandra Macedońskiego
- wskazuje na mapie takie miejsca, jak: Granikos, Issos, Gaugamela
- zna daty tych bitew
- rozumie, na czym polegało stworzenie imperium macedońskiego
- omawia skutki śmierci Aleksandra Wielkiego dla jego imperium
- wie i rozumie, na czym polegał rozwój państw hellenistycznych,
- omawia rolę Rzymian w podboju świata hellenistycznego
|
|
|
5. Kultura grecka (nasze greckie dziedzictwo)
|
- zna główne osiągnięcia Greków w dziedzinie kultury: teatr, filozofia, religia, olimpiady, rzeźba, architektura
- zna głównych filozofów, artystów i pisarzy greckich
- charakteryzuje religię Greków, przedstawia głównych bogów
- potrafi ocenić rolę kultury greckiej dla współczesnych
- omawia i rozumie, na czym polegały ideały obywatelskie i tzw. godne życie Greków
|
|
|
6. Sprawdzian wiadomości
|
testowy sprawdzian wiadomości według standardów egzaminu maturalnego
|
|
|
C. Starożytny Rzym
|
|
|
|
1. Początki Rzymu. Podboje. Organizacja imperium
|
- potrafi na podstawie mapy z podręcznika oraz atlasu określić najważniejsze cechy charakterystyczne położenia i warunków naturalnych Italii
- przedstawia legendarne początki Rzymu
- zna zasady organizacji prowincji rzymskich
- wie, na czym polegała uroczystość triumfu
- potrafi wyjaśnić, dlaczego Rzymianie wybrali takie a nie inne kierunki podboju
- potrafi wyjaśnić znaczenie imperium rzymskiego
- na podstawie mapy potrafi usystematyzować podboje chronologicznie - zna przyczyny podboju Italii przez Rzym
- podaje charakterystyczne cechy armii rzymskiej
- zna przyczyny i skutki wojen punickich
- omawia dalsze podboje rzymskie
- potrafi wskazać na mapie kierunki podbojów rzymskich
- wie, w jaki sposób było zorganizowane zarządzanie ziemiami imperium poza Italią
|
|
|
2. Republika rzymska. Ludność, życie polityczne
|
- wie, jak dzieliła się ludność rzymska
- zna kompetencje urzędników rzymskich
- potrafi określić kompetencje senatu
- zna zadania trybuna ludowego
- omawia życie polityczne Rzymian
- potrafi omówić warunki życia niewolników rzymskich
- zna przebieg i znaczenie powstania Spartakusa
|
|
|
3. Kryzys republiki rzymskiej. Przyczyny i skutki upadku republiki
|
- potrafi wskazać wewnętrzne konflikty w republice rzymskiej
- podaje kryzys ekonomiczny jako jedną z przyczyn słabości republiki
- wskazuje przyczyny powstania pierwszego triumwiratu
- wie, jakie były skutki wojen domowych w republice rzymskiej - zna skutki dyktatury Juliusza Cezara
|
|
|
4. Powstanie cesarstwa. „Pokój rzymski”
|
- wie, dlaczego powstało cesarstwo rzymskie
- wie, na czym polegała „komedia republiki”
- potrafi omówić dzieje mieszkańców imperium rzymskiego w okresie cesarskim
- wie, co oznacza pojęcie „limes”
- potrafi wyjaśnić rolę limesu i znaczenie jego ochrony w państwie
|
|
|
5. Kryzys cesarstwa
|
- zna przyczyny kryzysu państwa
- porównuje armię republiki z armią cesarstwa
- wie, jaki wpływ na cesarstwo miała armia rzymska i jej wodzowie
- próby reformy cesarstwa przez Dioklecjana i Teodozjusza
|
|
|
6. Chrześcijaństwo w starożytnym Rzymie
|
- zna religię żydowską oraz potrafi podać przyczyny pojawienia się chrześcijaństwa
- zna działalność Jezusa
- umie wskazać różnice między religią żydowską a chrześcijańską
- omawia rozwój chrześcijaństwa w świecie starożytnym
- wylicza przyczyny prześladowania chrześcijan
- zna i wyjaśnia strukturę Kościoła pierwszych chrześcijan
- podaje przyczyny uznania chrześcijaństwa za religię panującą
|
|
|
7. Najazdy barbarzyńców i upadek cesarstwa zachodniorzymskiego
|
- umie wyjaśnić pojęcie „barbarzyńca”
- wskazuje, jak rozwijały się kontakty między Rzymianami a barbarzyńcami
- zna przyczyny zakończenia „pokoju rzymskiego”
- potrafi wskazać elementy kryzysu
- wie, jakie skutki miał podział cesarstwa na wschodnie i zachodnie
- potrafi, posługując się mapą, odtworzyć trasę wielkiej wędrówki ludów
- poddaje analizie decyzję Teodozjusza o podziale państwa
- wyciąga wnioski (na podstawie już zdobytej wiedzy) o stosunku ludności do władcy na zachodzie i na wschodzie
|
|
|
8. Cywilizacja rzymska (nasze rzymskie dziedzictwo)
|
- zna osiągnięcia starożytnych Rzymian w dziedzinie literatury, sztuk, architektury i religii.
- omawia osiągnięcia Rzymian w zakresie życia codziennego (akwedukty, termy, systemy grzewcze)
- potrafi omówić przemiany religii od politeizmu do monoteizmu
- porównuje kulturę i religię grecką i rzymską oraz wyciąga prawidłowe wnioski
|
|
|
9. Co współcześni czerpią z cywilizacji starożytnych – dyskusja
|
Całogodzinna dyskusja, która podsumowuje dorobek całej starożytności
|
|
|
10. Sprawdzian wiadomości
|
testowy sprawdzian wiadomości według standardów egzaminu maturalnego
|
|
|
II. ŚREDNIOWIECZE
A. Świt średniowiecznego świata
|
|
|
|
1. Pierwsze państwa chrześcijańskie w średniowiecznej Europie
|
- wyjaśnia przyczyny powstania pierwszego w Europie średniowiecznej państwa chrześcijańskiego (Franków)
- zna dwie dynastie panujące w państwie Franków (Merowingowie, Karolingowie)
- potrafi wyjaśnić przyczyny upadku Merowingów i przejęcia władzy przez Karolingów
- podaje przyczyny powstania Państwa Kościelnego
- potrafi omówić działalność Karola Wielkiego, z uwzględnieniem jego podbojów
- wie, jakie były przyczyny koronowania Karola Wielkiego na cesarza
- potrafi scharakteryzować państwo Karola Wielkiego
- zna przyczyny i skutki upadku monarchii karolińskiej
- charakteryzuje politykę władców niemieckich Ottona I i Ottona III
-zna i określa trzy kręgi cywilizacyjne średniowiecznego świata
- omawia ustrój terytorialny i państwowy Karola Wielkiego
- porównuje politykę Karola Wielkiego z polityką Ottonów
- wie, jakie znaczenie miało wznowienie godności cesarskiej na zachodzie Europy
|
|
|
2. Bizancjum i Arabowie
|
- zna przyczyny powstania cesarstwa bizantyńskiego
- potrafi omówić ustrój cesarstwa wschodniego
- wskazuje różnice między Kościołami wschodnim i zachodnim
- umie wskazać przyczyny pojawienia się islamu
- omawia założenia i idee islamu
- omawia przyczyny podbojów islamu, zna przyczyny ich sukcesów
- wskazuje kierunki ekspansji arabskiej w Europie
- porównuje cesarstwo zachodnie z cesarstwem bizantyńskim
- wyjaśnia przyczyny schizmy wschodniej oraz zna różnice między Kościołami
- potrafi porównać religię islamu z religią chrześcijańską
|
|
|
3. Gospodarka, społeczeństwo i kultura wczesnego średniowiecza
|
- potrafi omówić najważniejsze cechy charakterystyczne gospodarki średniowiecznej
- wymienia cechy charakterystyczne miast i wsi wczesnośredniowiecznych
- wie o ograniczonej roli pieniądza w tym okresie
- potrafi omówić zależności feudalne i stosunki lenne
- charakteryzuje wczesnośredniowieczną religijność i ówczesną organizację kościelną
-charakteryzuje renesans karoliński
- wyjaśnia rolę zakonów w rozwoju kultury
|
|
|
4. „Młodsza Europa” (państwa Europy Środkowo-Wschodniej w VII–XI wieku)
|
- zna pochodzenie Słowian oraz ich podział na wschodnich, zachodnich i południowych
- omawia kulturę i religię Słowian
- potrafi scharakteryzować społeczeństwo i gospodarkę plemion słowiańskich
- zna różnice między plemieniem a państwem
- wymienia, wskazuje na mapie i omawia pierwsze państwa słowiańskie: Samona, wielkomorawskie, Ruś Kijowską, państwo czeskie
-podaje przyczyny i skutki przyjęcia chrztu przez państwo wielkomorawskie
- omawia działalność Cyryla i Metodego
|
|
|
5. Początki państwa polskiego. Pierwsi Piastowie
|
- zna legendy dotyczące początków państwa polskiego
-wie, skąd pochodzą pierwsze wzmianki o państwie polskim
- posługując się mapą, wskazuje miejsca zamieszkania plemion polskich między Odrą a Wisłą
- zna i omawia najnowsze badania archeologiczne dotyczące początków państwa polskiego, chrztu
- wie, skąd się wzięła nazwa „Polska”
- potrafi omówić kształtowanie się państwa od struktur plemiennych do pełnego państwa
- wie, jakie były przyczyny i znaczenie chrztu Polski
- potrafi scharakteryzować politykę wewnętrzną pierwszych Piastów
- omawia sposób prowadzenia polityki zagranicznej pierwszych Piastów
- wyjaśnia znaczenie koronacji Bolesława Chrobrego
|
|
|
7. Sprawdzian wiadomości
|
test opracowany według standardów egzaminu maturalnego z uwzględnieniem wszystkich umiejętności
|
|
|
B. Rozkwit średniowiecznego świata
|
|
|
|
1. Przemiany w strukturze gospodarczej i społecznej pełnego średniowiecza
|
- zna przyczyny odrodzenia się gospodarki rolnej w Europie w pełnym średniowieczu
- zna przyczyny i sposoby kolonizowania nowych terenów
- wie, jak funkcjonował samorząd wiejski i miejski
- zna sposoby unowocześniania pracy na polu
- wylicza skutki wprowadzenia gospodarki czynszowej na zachodzie Europy
- umie podać przyczyny rozwoju miast
- omawia strukturę społeczną miast oraz umie wskazać cechy charakterystyczne poszczególnych grup społecznych
|
|
|
2. Reforma Kościoła i wyprawy krzyżowe
|
- wie, jakie były przyczyny kryzysu średniowiecznego Kościoła
- wie, na czym polegały reformy Grzegorza VII i co było bezpośrednią przyczyną sporu o inwestyturę
- omawia poszczególne etapy walki papiestwa z cesarstwem, ze szczególnym uwzględnieniem konfliktu Grzegorz VII–Henryk IV
- omawia zasady kompromisu zawartego w Wormacji
- wskazuje różnice między krzyżowcami a krzyżakami
- zna cele i strukturę zakonów rycerskich
- potrafi podać także skutki pozytywne krucjat
- podaje przyczyny wypraw krzyżowych
- zna najważniejsze wyprawy i ich skutki
- potrafi wskazać na mapie najważniejsze miejsca związane z ruchem krucjatowym
- charakteryzuje zadania zakonów rycerskich
- zna skutki krucjat
|
|
|
3. Monarchie średniowiecznej Europy
|
- zna przyczyny konfliktu angielsko-francuskiego (Plantagenetów i Kapetyngów)
- omawia początki parlamentaryzmu we Francji i Anglii
- zna główne założenia Wielkiej Karty Swobód
- charakteryzuje sytuację państw niemieckich i podaje okoliczności powstania Rzeszy Niemieckiej
|
|
|
4. Przemiany cywilizacyjne i kultura pełnego średniowiecza
|
- potrafi podzielić kulturę średniowiecza: na wczesne średniowiecze, pełne średniowiecze i późne średniowiecze
- wie, jakie zmiany zachodziły w kulturze każdego z tych okresów
- potrafi opisać najbardziej charakterystyczne zjawiska ówczesnej kultury (religia, filozofia, szkolnictwo, architektura, kultura rycerska, kultura mieszczańska
- porównuje renesans karoliński z renesansem XII wieku
|
|
|
5. Kryzys i odbudowa państwa polskiego. Druga monarchia piastowska
|
- wie, jakie były przyczyny i skutki pierwszego kryzysu państwa polskiego za panowania Mieszka II
- zna rolę Kazimierza Odnowiciela w wyprowadzeniu państwa z kryzysu
- wyjaśnia znaczenie odbudowy struktur państwowych i kościelnych
- ocenia politykę wewnętrzną i zagraniczną Bolesława Szczodrego, próbuje ocenić rolę króla w konflikcie z biskupem Stanisławem
- zna skutki tego konfliktu i wypędzenia króla
- na podstawie tekstów Galla Anonima i Wincentego Kadłubka dokonuje analizy konfliktu między Bolesławem Szczodrym a biskupem Stanisławem
-potrafi scharakteryzować panowanie Władysława Hermana oraz Bolesława Krzywoustego
|
|
|
6. Organizacja państwa i Kościoła. Kultura w czasach pierwszych Piastów
|
- zna sposób zorganizowania władzy książęcej (państwo patrymonialne) oraz organizacji kościelnej
-wie, na czym polegały obowiązki poddanych
- potrafi omówić strukturę społeczeństwa wczesnopiastowskiego
charakteryzuje kulturę tego okresu
|
|
|
7. Rozbicie i zjednoczenie ziem polskich (XII–XIV wiek)
|
- zna zasady testamentu Bolesława Krzywoustego oraz wie, na czym polegała zasada senioratu
- potrafi przy mapie wskazać wyznaczone przez Krzywoustego dzielnice
- wie, jak odbywała się realizacja testamentu i dlaczego doszło do jego obalenia
- zna i omawia etapy rozbicia dzielnicowego
-wie, jakie skutki negatywne przyniosło rozbicie (straty terytorialne, osłabienie międzynarodowej pozycji Polski)
-przedstawia w szerokim historycznym ujęciu bilans rozbicia dzielnicowego w Polsce
- potrafi omówić przyczyny zjednoczenia państwa
- zna i omawia etapy zjednoczenia od Przemysła II do Władysława Łokietka
|
|
|
8. Przemiany społeczno-gospodarcze na ziemiach polskich
|
- charakteryzuje osadnictwo na prawie niemieckim i prawie polskim
- wyjaśnia znaczenie lokacji na prawie niemieckim
- wie, kiedy i dlaczego wyodrębniły się stany w Polsce
|
|
|
7. Sprawdzian wiadomości
|
test opracowany według standardów egzaminu maturalnego z uwzględnieniem wszystkich umiejętności
|
|
|
C. Jesień średniowiecza XIV–XV wiek
|
|
|
|
1.Gospodarka i społeczeństwo późnośredniowiecznej Europy
|
- zna przyczyny kryzysu gospodarczego w XIV wieku
- zna skutki „czarnej śmierci”
- rozumie, na czym polegał kryzys w rolnictwie oraz kryzys miast i wie, jakie były próby jego przezwyciężenia
- omawia przyczyny i skutki wystąpień i buntów społecznych Europie Zachodniej
- wie, dlaczego doszło do kryzysu rycerstwa europejskiego
|
|
|
2. Państwa europejskie i Kościół w późnym średniowieczu
|
- zna przyczyny i skutki wojny stuletniej
- charakteryzuje sytuację w Rzeszy Niemieckiej, Czechach i na Węgrzech w XIV–XV wieku
- przedstawia okoliczności upadku Bizancjum
- zna przyczyny kryzysu w Kościele późnośredniowiecznym
-wie, na czym polegały reformy soborowe: koncyliaryści kontra kurialiści
- omawia przyczyny, przebieg i skutki ruchu husyckiego i wojen religijnych
- wyjaśnia termin „Moskwa – trzeci Rzym”
|
|
|
3. Kazimierz Wielki i Andegawenowie na tronie polskim
|
-charakteryzuje panowanie Kazimierza Wielkiego
- potrafi krótko omówić politykę zagraniczną Kazimierza Wielkiego, z uwzględnieniem przede wszystkim stosunków polsko-krzyżackich i polsko-czeskich
- zna najważniejsze dokonania króla w dziedzinie polityki wewnętrznej (monarchia stanowa, Akademia Krakowska, umocnienie granic)
- omawia przyczyny, dla których tron po śmierci Kazimierza otrzymał Ludwik Węgierski
|
|
|
4. Jagiellonowie w Polsce (XV–pierwsza połowa XVI wieku)
|
- zna przyczyny unii polsko-litewskiej
- omawia etapy kształtowania się unii – od układu w Krewie do 1447 r., zna jej przyczyny, charakter i skutki
- rozumie, w jaki sposób kształtowały się stosunki polsko-krzyżackie
- wie i potrafi omówić politykę dynastyczną Jagiellonów
|
|
|
5. Kształtowanie się społeczeństwa stanowego w Polsce
|
- potrafi scharakteryzować cztery stany, które ukształtowały się w Polsce
- wyodrębnia cechy charakterystyczne stanów, ze szczególnym uwzględnieniem kształtowania się szlachty jako stanu
- omawia najważniejsze przywileje szlacheckie (od koszyckiego do piotrkowskiego)
- opisuje etapy tworzenia się sejmu walnego
|
|
|
6. Kultura późnego średniowiecza w Polsce
|
- wyjaśnia znaczenie Akademii Krakowskiej i rozwoju szkolnictwa parafialnego
- omawia kroniki poświęcone dziejom Polski
- podaje przykłady sztuki gotyckiej w Polsce (zwłaszcza w okolicy)
- charakteryzuje rolę mecenatu
- omawia znaczenie druku dla przemian kultury
|
|
|
7. Sprawdzian wiadomości
|
test opracowany według standardów egzaminu maturalnego z uwzględnieniem wszystkich umiejętności
|
|
|
III. CZASY NOWOŻYTNE
A. Początki nowożytnego świata
|
|
|
|
1. Renesans i humanizm
|
- potrafi wskazać cechy charakterystyczne dla renesansu
- umie wytłumaczyć nazwę „odrodzenie”
- charakteryzuje nowe prądy umysłowe w odrodzeniu europejskim – w literaturze (publicystyka, pisarstwo narodowe), w malarstwie (Leonardo a Vinci, Michał Anioł)
- potrafi porównać antyk z renesansem
-zna i potrafi scharakteryzować twórczość Erazma z Rotterdamu, Niccolo Machiavellego i Tomasza Morusa
|
|
|
2. Wielkie odkrycia geograficzne i ich wpływ na postrzeganie świata
|
- potrafi wymienić przyczyny wielkich odkryć geograficznych
- potrafi podzielić przyczyny odkryć na ekonomiczno-społeczne, polityczne i naukowe
- zna drogi i przebieg najważniejszych wypraw (Kolumb, Vasco da Gama, Magellan)
- omawia pozytywne i negatywne skutki wypraw
|
|
|
3. Dualizm ekonomiczny – gospodarka europejska po odkryciach geograficznych
|
- potrafi omówić warunki życia ludności w Europie w XVI i pierwszej połowie XVII wieku
-potrafi wskazać na mapie tereny najbardziej i najmniej zaludnione
- potrafi wskazać na mapie państwa zurbanizowane i wyciąga wnioski
- rozumie, na czym polegał dualizm ekonomiczny i wtórne poddaństwo
- zna przyczyny rozwoju rzemiosła i manufaktur
- wyjaśnia wpływ odkryć na rozwój gospodarki
|
|
|
4. Reformacja i kontrreformacja. Kościół katolicki w obliczu przemian w XVI wieku
|
- zna przyczyny reformacji europejskiej w XVI wieku
- potrafi wymienić głównych reformatorów i założenia nowych wyznań,
- prawidłowo określa skutki reformacji
- potrafi wskazać na mapie, które państwa były pod wpływami jakiego wyznania, oraz podaje, jakie wyznania w tych państwach dominują współcześnie
- omawia podstawowe założenia reformy Kościoła katolickiego
-zna przyczyny, przebieg i skutki wojen religijnych w XVI wieku
|
|
|
5. Nowożytne państwo XVI wieku. Centralizacja władzy. Europa Zachodnia i Środkowo-Wschodnia
|
- umie pokazać, jak kształtowały się państwa w Europie od XII do XVI wieku
- omawia różnice między monarchią stanową a scentralizowaną monarchią nowożytną
- wskazuje, jak zmieniał się ideał władcy i państwa
- charakteryzuje najważniejsze centra w Europie Zachodniej (Francja, Anglia) i w Europie Wschodniej (Rosja)
- zna powody wybuchu wojny trzydziestoletniej
- potrafi wyjaśnić, dlaczego wojna trzydziestoletnia jest określana jako ostatnia wojna religijna Europy
|
|
|
6. Rzeczpospolita Obojga Narodów – społeczeństwo, gospodarka, kultura
|
-zna pojęcie „Rzeczpospolita Obojga Narodów”
- wie, jakie zmiany zachodziły w strukturze ludnościowej na terenie Rzeczypospolitej
- potrafi wymienić przyczyny i skutki koniunktury na zboże
- wyjaśnia znaczenie określenia „Polska spichlerzem Europy”
- omawia charakterystyczne zjawiska kultury
złotego wieku i porównuje je z barokiem
- definiuje pojęcie sarmatyzmu
|
|
|
7. Ostatni Jagiellonowie i pierwsze wolne elekcje
|
- zna etapy kształtowania się sejmu walnego
- charakteryzuje rodzaje sejmików ziemskich oraz sejm walny
- podaje przyczyny walki szlachty z magnaterią
-potrafi wymienić przyczyny i skutki unii lubelskiej
- wie, dlaczego w Polsce panował pokój religijny
- omawia pierwsze wolne elekcje i zmiany ustrojowe związane z nimi
- zna różne rodzaje elekcji
- zna postanowienia pacta conventa i artykułów henrykowskich
- omawia przyczyny wzrostu roli magnaterii w Polsce
|
|
|
8. Stosunki Polski z sąsiadami w XVI i w pierwszej połowie XVII wieku
|
- omawia przemiany w wojsku polskim
- zna przyczyny i etapy wojen na północy kraju (wie, jak rozwiązano ostatecznie sprawę krzyżacką, potrafi omówić znaczenie walk o Inflanty z Rosją i ze Szwecją)
- potrafi wyjaśnić znaczenie zaangażowania się Polski w wojny z Rosją
- podaje przyczyny dymitriady i wielkiej smuty
- omawia etapy wojny z Turcją w pierwszej połowie XVII wieku
- podaje skutki wojen
|
|
|
9. Sprawdzian wiadomości
|
test opracowany według standardów egzaminu maturalnego z uwzględnieniem wszystkich umiejętności
|
|
Programy nauczania 
