Szkolny program wychowawczo-profilaktyczny 2026/2027

Szkolny Program Wychowawczo–Profilaktyczny

I Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie

Na rok szkolny 2026/2027

Rada Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną uchwaliła Program Wychowawczo–Profilaktyczny I Liceum Ogólnokształcącego im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie na rok szkolny 2026/2027

WSTĘP

Na mocy przepisów Ustawy Prawo Oświatowe, z dniem 1 września 2017 r. wprowadzono warunki umożliwiające wzmocnienie wychowawczej funkcji szkoły.

Wychowanie jest rozumiane jako: „wychowanie rozumiane jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży” (art. 1 pkt. 3 Ustawy Prawo Oświatowe).

Podstawowymi założeniami wypracowanego przez I Liceum Ogólnokształcącego modelu wychowania jest współpraca z uczniem rozumiana jako dbanie o wszechstronny rozwój ucznia we wszystkich wymiarach funkcjonowania oraz wspieranie podczas napotykanych trudności. Nie byłoby to możliwe bez współdziałania w atmosferze dialogu i wzajemnego poszanowania oraz współpracy z rodzicami i opiekunami.

Program wychowawczo-profilaktyczny I Liceum jest próbą zintegrowania oddziaływań wychowawczych, profilaktycznych oraz z zakresu promocji zdrowia w spójną całość. Wraz ze szkolnym zestawem programów nauczania określa edukacyjną działalność szkoły.

Przedstawione w programie założenia poprzedziła diagnoza środowiska szkolnego (czerwiec 2026) na którą przede wszystkim składały się doświadczenia wypływające z indywidualnych kontaktów z rodzicami i uczniami, a także wnioski z dyskusji w zespole nauczycielskim oraz ankiety skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców które pomogły nam wskazać potrzeby rozwojowe uczniów, w tym czynniki chroniące i czynni ryzyka.

Niniejszy Program Wychowawczo-Profilaktyczny Szkoły. oparto także na kierunkach realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027.

W opracowaniu i realizacji przez I Liceum programu wychowaw­czo-profilaktycznego ważna jest stała bezpośrednia współpraca z rodzicami oraz innymi podmiotami zaangażowanymi w edukacyjną, wychowawczą i opiekuńczą działalność szko­ły.

KRÓTKA CHARAKTERYSTYKA ŚRODOWISKA SZKOLNEGO

Formalno-organizacyjne warunki funkcjonowania szkoły.

Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Wybickiego mieści się w Kościerzynie, przy ul. Ignacego Krasickiego 2. Organem prowadzącym jest Starostwo Powiatowe w Kościerzynie, funkcję Dyrektora Szkoły od 2014 roku pełni mgr Edyta Bławat.

Szkoła realizuje cele wynikające z Ustawy o Systemie Oświaty oraz przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Ogólne cele i zadania szkoły zawarte są w Statucie placówki oraz innych dokumentach: Programie Wychowawczo-Profilaktycznym, Planie Pracy Szkoły, szkolnych zestawach programów nauczania, planach pracy organizacji szkolnych, Przedmiotowych Zasad Oceniania.

W roku szkolnym 2026/2027 szkoła liczy 19 oddziałów, do których uczęszcza 609 uczniów.

Warunki materialne.

Budynek szkoły mieści się na obrzeżach miasta, w pobliżu lasu i jeziora. Wokół rozrasta się osiedle domków jednorodzinnych. Szkoła dysponuje 25 salami lekcyjnymi, w tym gabinetami pedagoga szkolnego i specjalnego, gabinetem psychologa, sześcioma pracowniami językowymi, salą komputerową, bogato wyposażoną biblioteką i czytelnią, dużą i małą salą do zajęć sportowych, wielofunkcyjnym boiskiem zewnętrznym oraz patio rekreacyjnym. Na dolnym korytarzu znajduje się poidełko dla uczniów. Dodatkowo szkoła dysponuje 8 salami lekcyjnymi sąsiednim budynku CAPOW.

Sale lekcyjne są przestronne, czyste, każda z nich posiada dostęp do Internetu, sukcesywnie wyposażane są w sprzęt multimedialny i audiowizualny.

Budynek szkoły został zmodernizowany, w ostatnich latach wyremontowano sale lekcyjne, laboratorium chemiczno-fizyczne, biblioteka szkolna, przestrzeń rekreacyjna dla uczniów (wieczernik), toalety, szatnie dla uczniów, główne wejście do szkoły. Większość sal jest wyposażona w nowe meble oraz rolety na oknach. Lepszą, jakość pracy uczniów na lekcjach ułatwia wyposażenie sal lekcyjnych w nowe technologie informatyczne – monitory interaktywne i tablice multimedialne. Zapewnieniu bezpieczeństwa uczniom sprzyja monitoring na zewnątrz i wewnątrz budynku oraz dostępność wyłącznie dla uczniów i pracowników szkoły kart magnetycznych za pomocą których można wejść do budynku głównego.

Stan opieki nad uczniami

Szkoła jest w części przystosowana do wsparcia uczniów z niepełnosprawnością, posiada podjazd przy wejściu do szkoły oraz dostosowane toalety.

Na terenie szkoły jest gabinet medyczny, w którym dyżuruje pielęgniarka szkolna.

Szkoła współpracuje z Centrum Usług Społecznych i Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Kościerzynie.

W zakresie opieki nad uczniem placówka współpracuje z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną, Sądem Rodzinnym, kuratorami, Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, Policją, Strażą Miejską i instytucjami zajmującymi się opieką nad dzieckiem i rodziną.

Środowisko nauczycieli

W szkole aktualnie zatrudnionych jest 49 nauczycieli i 3 specjalistów. Większość to nauczyciele dyplomowani i mianowani. Wielu z nich w dalszym ciągu dokształca się i podnosi swoje kwalifikacje zgodnie z założeniami Wewnątrzszkolnego Doskonalenia Nauczycieli.

Wszystkich nauczycieli naszej szkoły cechuje wysoka kultura osobista i kultura języka, stanowią oni autorytet moralny i intelektualny dla młodzieży. Prezentują prawidłowe postawy wychowawcze, są tolerancyjni, cierpliwi, przeciwni stosowaniu jakichkolwiek form przemocy i nacisku. Służą pomocą i wsparciem nie tylko uczniom, ale i ich rodzinom, niejednokrotnie poświęcając swój czas prywatny.

Środowisko uczniów

Uczniowie tworzą zespoły klasowe o zróżnicowanym poziomie spójności. Relacje między nimi mają najczęściej charakter koleżeński i opierają się na współpracy zgodnie z zasadami współżycia społecznego. Uczniowie angażują się w działania na rzecz klasy i szkoły, a w sytuacjach trudnych mogą zwracać się o pomoc do wychowawców, pedagoga szkolnego, pedagoga specjalnego, psychologa, nauczycieli uczących lub dyżurujących. Zgłaszane sytuacje są podejmowane i wyjaśniane stosownie do potrzeb.

Wychowawcy pozostają w kontakcie z rodzicami i opiekunami prawnymi uczniów osobiście, telefonicznie, mailowo oraz za pośrednictwem e-dziennika, przekazując informacje dotyczące funkcjonowania i zachowania uczniów.

Strefa kultury i aktywności środowiskowej szkoły

W szkole aktywnie działa Samorząd Uczniowski i Rada Rodziców. Oba te organy często podejmują wspólne inicjatywy, które sprzyjają organizacji życia społecznego szkoły.

Tradycją stały się Koncerty Szkolne, Dzień Otwarty Szkoły, Regaty o puchar Dyrektora Szkoły, dyskoteki, Szkolne Dni Profilaktyki (dzień kultury i dzień sportu), obchody świąt Bożego Narodzenia, upamiętnianie świąt patriotycznych, akcje charytatywne.

W szkole są realizowane także działania w ramach Wewnątrzszkolnego Systemu Doradztwa Zawodowego, korzystamy także z rekomendowanego programu Szkolnej Interwencji Profilaktycznej.

Uczniowie i nauczyciele biorą udział w organizowanych na terenie miasta imprezach kulturalnych, zawodach sportowych, włączają się aktywnie w akcje charytatywne oraz czynnie wspierają środowisko lokalne.

Od roku szkolnego 2025/2026 realizowany jest program „Wsparcie rówieśnicze w zakresie zdrowia psychicznego młodzieży (peer support)”, którego planowany termin realizacji to czerwiec 2028 roku.

CELE I ZADANIA SZKOŁY

I Liceum im. Józefa Wybickiego w Kościerzynie to szkoła kultywująca tradycje. Głównym celem wychowawczym podejmowanych działań jest kształtowanie i wychowywanie młodzieży w umiłowaniu Ojczyzny, Regionu, w poszanowaniu Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, oraz atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka.

Celem i zadaniem szkoły jest wychowanie, którego priorytetem staje się wykształcenie ucznia samodzielnego, poszukującego i otwartego na wiedzę, gotowego do udziału w życiu kulturalnym, politycznym, gospodarczym i zawodowym. I Liceum dba o wychowanie młodzieży w atmosferze tolerancji i szacunku dla drugiego człowieka. Kształtuje postawę szacunku środowiska przyrodniczego, w tym upowszechnia wiedzę o zasadach zrównoważonego rozwoju, motywuje do działań na rzecz ochrony środowiska, rozwija zainteresowania ekologią. Zadaniem I Liceum jest kształtowanie postaw prozdrowotnych uczniów, w tym wdrożenie ich do zachowań higienicznych, bezpiecznych dla zdrowia własnego i innych osób, ponadto ugruntowania wiedzy z zakresu prawidłowego odżywiania się, korzyści płynących z aktywności fizycznej, stosowania profilaktyki. Grono pedagogiczne Liceum prowadzi działania mające na celu zindywidualizowane wspomaganie rozwoju każdego ucznia, stosownie do jego potrzeb i możliwości.

Dokładamy wszelkich starań, aby czas spędzony w naszym Liceum przez każdego ucznia był czasem:

• atmosfery dialogu w relacjach nauczyciel – uczeń oraz tworzenia szkoły wymagającej, wspierającej i przyjaznej rozwojowi ucznia,
• przestrzeni do rozwoju emocjonalnego i intelektualnego, rozwijania ciekawości i aktywności poznawczej uczniów,
• wspierania młodzieży i jej zdrowia psychicznego, udzielania pomocy w kryzysach psychicznych oraz rozwijania empatii i wrażliwości na potrzeby innych,
• wspierania uczniów w podejmowaniu świadomych decyzji edukacyjno-zawodowych oraz rozwijaniu umiejętności uczenia się przez całe życie,
• dialogu i współpracy między szkołą a rodzicami, w szczególności w zakresie wychowania, edukacji,
• edukacji obywatelskiej, kształtowania postaw społecznych, patriotycznych i prospołecznych oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych
• budowania poczucia odpowiedzialności, tolerancji i empatii oraz promowania zdrowego stylu życia i odpowiedzialnych zachowań prozdrowotnych
• przeciwdziałania przemocy rówieśniczej, agresji, zachowaniom destrukcyjnym, szkodliwym i ryzykownym oraz profilaktyki uzależnień behawioralnych
• kształtowania higieny cyfrowej, promowania aktywności off-line, bezpiecznego poruszania się w sieci, krytycznego myślenia oraz odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji

SYLWETKA ABSOLWENTA

Staramy się, aby absolwent Liceum:

• posiadał rzetelną wiedzę, rozwijał swoje zainteresowania i był gotowy do dalszego kształcenia oraz samodoskonalenia,
• znał swoje możliwości, mocne i słabe strony, posiadał realistyczny obraz siebie i poczucie optymalne własnej wartości,
• potrafił planować własną naukę, działać samodzielnie, kreatywnie i odpowiedzialnie oraz wytrwale realizować wyznaczone cele,
• sprawnie i bezpiecznie korzystał z technologii cyfrowych, krytycznie analizował informacje oraz odpowiedzialnie korzystał ze sztucznej inteligencji,
• szanował innych ludzi, prawa człowieka, zasady współżycia społecznego, kulturę i tradycję własnego narodu oraz innych narodów, był dumny z bycia Polakiem i utożsamiał się ze swoją Małą Ojczyną,
• był aktywnym, odpowiedzialnym i tolerancyjnym członkiem społeczeństwa, zdolnym do współpracy i przeciwstawiania się przemocy oraz agresji,
• posługiwał się poprawnie językiem polskim, logicznie myślał oraz umiał selekcjonować i wykorzystywać informacje z różnych źródeł,
• dbał o środowisko naturalne, prowadził zdrowy tryb życia, rozumiał zagrożenia związane z uzależnieniami i potrafił udzielić pierwszej pomocy.

STRATEGIA WYCHOWAWCZA LICEUM – CELE OGÓLNE

Strategia wychowawcza Liceum zakłada przede wszystkim działania skupione wokół profilaktyki uniwersalnej. Profilaktykę uniwersalną rozumiemy jako wzmacnianie czynników chroniących dzieci i młodzież przed podejmowaniem zachowań ryzykownych. Czynniki chroniące to silna więź emocjonalna z rodzicami/opiekunami, zainteresowanie nauką szkolną i rozwijanie pasji, poszanowanie prawa, norm, wartości i autorytetów społecznych. Ważnym działaniem jest także chronienie uczniów przed czynnikami ryzyka. Zależy nam także na wszechstronnym kształtowaniu ucznia we wszystkich strefach jego osobowości w wymiarze:

• Intelektualnym
• Psychicznym
• Zdrowotnym
• Estetycznym
• Moralnym
• Duchowym

Cele szczegółowe działalności Liceum w tym zakresie określają obszary:

1. Wspomaganie – wspieranie rozwoju młodego człowieka. Życzliwe towarzyszenie w procesie wychowania oraz stwarzanie odpowiedniego otoczenia społecznego (budowanie dobrych relacji rówieśniczych i relacji z dorosłymi).
2. Kształtowanie – wychowywanie rozumiane jako kształtowanie postaw i charakteru ucznia w zgodzie z wyznaczonym społecznie wzorcem i w poszanowaniu tradycji.
3. Profilaktyka – przeciwdziałanie zagrożeniom, jakie mogą napotykać młodzi ludzie na drodze rozwoju.

Na oddziaływania profilaktyczne w Liceum składają się następujące elementy:

• Informacja – przekazywanie rzetelnych i dostosowanych do potrzeb uczniów informacji dotyczących zagrożeń, zdrowego stylu życia, komunikacji, radzenia sobie ze stresem i agresją, a także treści kształcenia, efektów pracy, kryteriów oceniania oraz mocnych i słabych stron ucznia
• Komunikowanie się – tworzenie warunków do wyrażania emocji, opinii i poglądów, inicjowanie dialogu, rozwijanie otwartości i szczerości w komunikacji, unikanie ośmieszania i negatywnego oceniania oraz stosowanie komunikatów wspierających autorefleksję.
• Współdziałanie – podejmowanie współpracy z uczniem i jego rodzicami, wspieranie współpracy między uczniami oraz współdziałania wszystkich podmiotów społeczności szkolnej.
• Modelowanie – prezentowanie przez dorosłych postaw i zachowań zgodnych z przyjętymi zasadami oraz wskazywanie norm i reguł funkcjonowania w szkole i relacjach społecznych.
• Doświadczenie – stwarzanie sytuacji umożliwiających uczniom aktywne uczestnictwo, podejmowanie różnych ról, refleksję nad własnym działaniem oraz dzielenie się efektami pracy z innymi.
• Możliwość wyboru – stwarzanie warunków do podejmowania przez uczniów wyborów dotyczących aktywności i sposobów działania, z uwzględnieniem ich możliwości, potrzeb i etapu rozwoju.
• Korygowanie – pomaganie młodym ludziom w rozpoznawaniu zachowań, przekonań i postaw, które mogą być dla nich lub dla innych niekorzystne, oraz w rozwijaniu bardziej adekwatnych i konstruktywnych sposobów funkcjonowania.

ZADANIA WYCHOWACZO – PROFILAKTYCZNE LICEUM

Liceum jest szkołą, która podejmuje wyzwanie przygotowania dzieci i młodzieży do życia w przyszłości, której nie jesteśmy w stanie przewidzieć. Narastające zagrożenia świata zewnętrznego, rozluźnienie więzi rodzinnych i nieustanna pogoń ukierunkowują działalność wychowawczo–profilaktyczną szkoły na próbę przedstawienia młodemu człowiekowi uporządkowanej wizji świata, wprowadzenie ładu i porządku do tego, co nas otacza, poprowadzenie go w dorosłość.

W realizowanym przez nas procesie kierujemy się następującymi założeniami:

1. Człowiek jest najwyższą wartością.
2. Szanujemy etap rozwoju młodego człowieka i wynikające z niego potrzeby, odmienność poglądów, opinii i religii.
3. Wspólnie szukamy rozwiązań pojawiających się problemów.
4. Uznajemy, że eliminowanie zagrożeń i wzmacnianie właściwych zachowań może odbywać się tylko w atmosferze dialogu uczeń – nauczyciel – rodzic/opiekun.
5. Dbamy o bezpieczeństwo i zdrowie uczniów oraz pracowników we wszystkich sferach życia.
6. Sukces można osiągnąć dzięki partnerstwu i współpracy.
7. Indywidualizujemy pracę z uczniem.
8. Udzielamy uczniowi pomocy psychologiczno–pedagogicznej.
9. Czuwamy nad bezpieczeństwem uczniów.
10. Towarzyszymy uczniowi w drodze ku dorosłości.

CZYNNIKI CHRONIĄCE I CZYNNIKI RYZYKA

Na podstawie wyników ewaluacji Szkolnego Programu Wychowawczo-Profilaktycznego przeprowadzonej w czerwcu 2026 r. wśród uczniów, rodziców i nauczycieli wskazano czynniki chroniące oraz obszary ryzyka istotne dla funkcjonowania społeczności szkolnej.

Do najważniejszych czynników chroniących należą:

• wysokie poczucie bezpieczeństwa uczniów w szkole
• pozytywne relacje rówieśnicze, działania integracyjne oraz rozwijanie współpracy, empatii i szacunku
• dostępność pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz możliwość korzystania ze wsparcia pedagoga, psychologa i innych specjalistów
• funkcjonowanie systemu wsparcia rówieśniczego Peer Support
• możliwość rozwijania zainteresowań poprzez działania sportowe, kulturalne, artystyczne i inne inicjatywy szkolne
• współpraca szkoły z rodzicami i reagowanie nauczycieli oraz specjalistów na pojawiające się trudności
• pozytywne znaczenie przypisywane przez społeczność szkolną takim wartościom jak rodzina, zdrowie, przyjaźń, miłość, tolerancja, akceptacja i prawda
• wysoka ocena działań szkoły w zakresie bezpieczeństwa, integracji i kompetencji społecznych

Raport uczniowski wskazuje m.in. na wysokie poczucie bezpieczeństwa, dobrą ocenę integracji, współpracy, empatii i szacunku oraz pozytywny odbiór Peer Support. Nauczyciele bardzo wysoko ocenili pomoc psychologiczno-pedagogiczną, bezpieczeństwo oraz działania integracyjne i społeczne.

Do najważniejszych czynników i obszarów ryzyka należą:

• trudności emocjonalne uczniów, stres i presja związana z nauką oraz ocenianiem
• obniżony dobrostan psychiczny, występowanie stanów kryzysowych oraz trudności związanych z depresją, lękiem i samoakceptacją
• absencja szkolna, obniżona motywacja do nauki i trudności w podejmowaniu odpowiedzialności za własną edukację
• nadmierne korzystanie z telefonów, Internetu i gier oraz ryzyko uzależnień behawioralnych
• cyberprzemoc, hejt, wyśmiewanie, wykluczenie, dyskryminacja i konflikty rówieśnicze
• zagrożenia związane z niewłaściwym korzystaniem z mediów społecznościowych, technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji
• używanie substancji psychoaktywnych i e-papierosów
• niewystarczająca znajomość przez część uczniów i rodziców dostępnych form pomocy oraz zasad korzystania ze wsparcia

Ważnym obszarem wskazanym przez uczniów była pomoc w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi i stresem. Wskazywano również na potrzebę działań dotyczących zdrowia psychicznego, relacji, cyberbezpieczeństwa i równowagi cyfrowej. Nauczyciele jako najczęściej obserwowane zagrożenia wskazywali absencję, uzależnienia behawioralne, brak motywacji, obniżony dobrostan psychiczny, konflikty rówieśnicze, cyberprzemoc i nadmierne korzystanie z telefonów.

DZIAŁALNOŚĆ WYCHOWAWCZO–PROFILAKTYCZNA SZKOŁY

Działalność wychowawczo – profilaktyczna szkoły to działania skierowane do uczniów, rodziców i pracowników szkoły w oparciu o dokonaną diagnozę i założone cele: wspomaganie, kształtowanie, profilaktyka.

DZIAŁANIA WYCHOWAWCZO – PROFILAKTYCZNE

KLASA I

KLASA II

KLASA III

KLASA IV

DZIAŁANIA SKIEROWANE DO RODZICÓW

DZIAŁANIA SKIEROWANE DO GRONA PEDAGOGICZNEGO

OCZEKIWANE EFEKTY

Uczeń:

• ma poczucie własnej wartości,
• zna swoje potrzeby, aspiracje i możliwości,
• zdaje sobie sprawę z wpływu rozwoju fizycznego na własny dobrostan,
• ceni innych, liczy się z ich zdaniem,
• szanuje rodziców, rówieśników, nauczycieli – ma szacunek dla wszystkich,
• zna symbole narodowe i regionalne, rozumie ich znacznie, wie jak się wobec nich zachować,
• potrafi korygować własne postępowanie i postawy zgodnie z normą moralną i społeczną,
• radzi sobie ze stresem, rozpoznaje i wyraża swoje emocje,
• wie, gdzie w razie potrzeby szukać pomocy dla siebie i innych,
• dba o własne bezpieczeństwo i zdrowie,
• planuje swoje doskonalenie oraz bierze odpowiedzialność za własny rozwój.

EWALUACJA

1. W procesie ewaluacji Szkolnego Programu Wychowawczo–Profilaktycznego udział biorą uczniowie, rodzice/opiekunowie, nauczyciele.
2. Monitoring i ewaluację Szkolnego Programu Wychowawczo–Profilaktycznego przeprowadzi zespół ewaluacyjny.
3. Po każdym zakończeniu roku szkolnego Program Wychowawczo - Profilaktyczny może być modyfikowany w zależności od wniosków wynikających z ankiet ewaluacyjnych.
4. Szkolny Program Wychowawczo–Profilaktyczny na bieżący rok szkolny zatwierdzany jest przez Radę Rodziców w porozumieniu z Radą Pedagogiczną.
5. Z Programem Wychowawczo-Profilaktycznym zapoznaje się samorząd uczniowski.

Sposoby ewaluacji:

• Ankiety przeprowadzane wśród uczniów, nauczycieli i rodziców;
• Badanie opinii na spotkaniach z rodzicami;
• Wypowiedzi nauczycieli na posiedzeniach Rady Pedagogicznej;
• Obserwacja zachowania uczniów;
• Obserwacja postępów w zachowaniu i nauce (okresowa ocena postępu);
• Zaangażowanie ucznia w pracę na rzecz szkoły (zawody, konkursy, prace społeczne);
• Ocena stopnia zintegrowania klas.

 Oferta pomocy specjalistycznej dla uczniów i rodziców I Liceum Ogólnokształcącego im. J. Wybickiego w Kościerzynie